B2B, B2C ve C2C Nedir?
B2B (Business to Business, şirketten şirkete) şirketler arası ticarettir. B2C (Business to Consumer, şirketten tüketiciye) şirketten son alıcıya satıştır. C2C (Consumer to Consumer, tüketiciden tüketiciye) kişiden kişiye satıştır. Üçü de e-ticarette durur. Fatura, fiyat ve karar süreci değişir. Marka ve işletmeler çoğu zaman B2B veya B2C seçer.

“Siteyi açalım, herkese satarız” cümlesi çoğu marka ve işletmede yanlış fiyat ve yanlış fatura ile biter. Alıcı kimse model odur. Bu yazıda üç kısaltmanın neyi ayırdığını, nerede çıktığını ve sizin vitrininizin hangisine uyduğunu anlatıyorum.
E-ticaret kapısı e-ticarete nasıl başlanır yazısında. Avantajlar e-ticaretin avantajları yazısında. Kendi vitrin internetten satış yazısında. Pazaryeri Trendyol yazısında.
Bu üç model neyi ayırır?
Kim satıyor, kim alıyor. Şirket mi kişi mi. Fatura ve karar oradan değişir.
B2B’de iki taraf da işletmedir. Sipariş büyük, fiyat konuşulur, teslim tarihi yazılır. B2C’de alıcı son kullanıcıdır. Etiket fiyatı durur. C2C’de iki taraf da kişidir. İkinci el veya kişi üretimi orada yürür.
Aynı ürün üç modelde de durabilir. İplik üreticisi kumaşçıya satar. Marka gömleği siteinden satar. Kişi dolabındaki gömleği ilan eder. Ürün aynı ailede, iş ayrıdır.
B2B hangi işlerde çıkar?
Hammadde, toptan ve işin bir parçasını başka şirkete bırakmak. Tüketici bu siparişi görmez.
- Hammadde: Giyimde iplik, gıdada un, mobilyada kumaş. Üretici üreticiye satar.
- Toptan: Üretici, market veya bayiye koli gönderir. Perakende vitrini ayrı iştir.
- Hizmet alımı: Muhasebe, lojistik, e-ticaret operasyonu. Şirket işi başka şirkete verir. Kendi ekibini kurmaz.
Otomobil örneği sadedir. Bir araç yüzlerce tedarikçinin parçasını taşır. Siz arabayı B2C alırsınız. Üretici o parçaları B2B almıştır. Marka ve işletmeler tek başına tüm zinciri tutmaz. Tutulan halka B2B’dir.
B2C nasıl yürür?
Şirket, kişiye satar. Site, pazaryeri veya mağaza. Fatura şirketten çıkar. İade tüketici hakkına bağlanır.
Pazaryeri bu modelin kalabalık örneğidir. Trendyol, Hepsiburada, N11, Çiçeksepeti. Müşteri platformu tanır, satıcıyı sonra tanır. Komisyon oradadır. Gittigidiyor kapandı.
Kendi site de B2C’dir. Komisyon düşer, trafik sizin işinizdir. Marka ve tekrar alım size kalır. Brief şablonda. Kurulum e-ticaret site kurulumu hizmetinde.
Fiziksel mağaza da B2C’dir. E-ticaret bunu internete taşır. Avantaj ve sınır avantaj yazısında.
B2B ile B2C farkı nedir?
Karar, fiyat ve tekrar. B2B’de alıcı hesap yapar. B2C’de kişi de hesap yapar ama etiket ve duygu daha hızlı karışır.
B2B’de tekrar sipariş yüksektir. Aynı bayi aynı koliyi yeniden ister. Fiyat ve vade konuşulur. B2C’de vaat edilen fiyat ve teslim durur. Sepette pazarlık yoktur. İade kuralı yazılır, sonra tutulur.
Reklam da ayrılır. B2C’de arama ve alışveriş kartı kişi niyetini yakalar. B2B’de form, teklif ve uzun karar vardır. Aynı banner’ı iki modele basmak bütçeyi karıştırır. Kanal Google Ads mi Meta Ads mi yazısında.
C2C nerede durur?
Kişi, kişiye satar. Sahibinden, Dolap ve benzeri ilanlar. Fatura çoğu ilanda yoktur. Güven platform kuralına kalır.
Kullanılmayan ürün el değiştirir. Alıcı daha düşük bedel öder. Satıcı stoğu eritir. Bu, marka kurmak değildir. İkinci el veya kişi ilanıdır.
Letgo eski yazılarda geçer. Bugün aynı iş başka uygulamalarda durur. İsim ezberi yapmayın. Kural değişmez. Satıcı kişi, alıcı kişidir. Marka ve işletme burayı ana kanal sanmasın. İade ve garanti sizin B2C vaadinizle aynı değildir.
Marka hangi modeli seçmeli?
Kime fatura kestiğinize göre. Toptan bayiye gidiyorsa B2B. Son kişiye gidiyorsa B2C. İkisi birden ayrı fiyat ve ayrı vitrin ister.
Aynı sitede toptan ve perakendeyi karıştırmak, kişinin koli fiyatını görmesine yol açar. Bayi de etiket fiyatına kızar. İki giriş, iki fiyat listesi.
C2C’yi “biz de ilan açalım” diye marka kanalı yapmayın. Marka vaadi orada durmaz. Şikayet platforma, güven size yazılmaz.
Modeli sizin üründe ayırmak isterseniz ücretsiz ön görüşmede benimle konuşabilirsiniz. Uçtan uca iş e-ticaret uzmanı hizmetinde.
Sık Sorulan Sorular
Aynı marka hem B2B hem B2C yapabilir mi?
Yapabilir. Fiyat ve vitrin ayrı dursun. Tek etiket iki alıcıyı da bozar. Bayi ve kişi aynı sepeti görmesin.
Toptan satış B2B midir?
Alıcı işletmeyse evet. Kişiye koli koli satmak B2C kalabilir. Fatura kime kesiliyorsa model odur.
Pazaryeri her zaman B2C midir?
Çoğu tüketici pazaryeri B2C’dir. Toptan pazaryeri ayrı durur. Platform adı model demek değildir. Alıcıya bakın.
C2C’de fatura zorunlu mudur?
Kişi ilanında çoğu zaman yoktur. Ticari hacme dönünce vergi kimliği konuşulur. “İlan sitesi izin verdi” sürekli ticaret değildir.
B2B sitede reklam B2C gibi mi açılır?
Açılmaz. B2B’de form ve teklif öne çıkar. B2C’de sepet ve kart öne çıkar. Aynı kampanyayı iki modele bağlamayın.
Alıcıyı sizin katalogda ayırmak isterseniz ücretsiz ön görüşmede benimle konuşabilirsiniz. Kurulum site kurulumu hizmetinde.