Freelance ve Freelancer Olmak

“Platforma üye oldum, iş yağacak” cümlesi çoğu kişide boş teklif ve ucuz yarışla biter. Freelance bir unvan değildir. Belirli bir işi, belirli bir bedelle, belirli bir teslimle almaktır. Bu yazıda farkı, nasıl başlandığını, paranın nasıl konuşulduğunu ve marka ile işletmenin sizi neden tuttuğunu anlatıyorum.

Site, reklam veya mağaza işi arıyorsanız kapsam e-ticaret uzmanı ve Google reklam uzmanı hizmetlerinde. Unvan kararı e-ticaret uzmanı nedir yazısında. Burada serbest çalışma.

Freelance ile freelancer farkı nedir?

Freelance iş modelidir. Freelancer o modeli kullanan kişidir. Birincisi nasıl çalıştığınızdır. İkincisi kim olduğunuzdur. İkisini aynı cümlede karıştırmak, “freelancer oldum” deyip iş planı yazmamaktır.

İşveren sizi kadroya almaz. Siz bir işi bitirir, bedeli alırsınız. Sonraki iş ayrı konuşulur. Marka ve işletme sizi belirli bir proje, dönem veya saat için tutar. Maaş, izin ve sigorta vaadi bu modelin parçası değildir. O ayrı bir sözleşme ve ayrı bir hukuk işidir.

Freelancer web, yazı, çeviri, grafik, video, reklam veya danışmanlıkta durabilir. Alan değişir. Kural değişmez. Ne teslim edilecek, ne zaman, kaç para, kim onaylayacak. Bu dördü yazılmadan iş başlamaz.

Freelancer nasıl olunur?

Sıra şöyledir. Tek adım atlanırsa platformda profil açmış, iş almamış biri kalırsınız.

1. Tek bir iş seçin: “Her şeyi yaparım” cümlesi müşteriyi kaçırır. Web, metin, reklam veya görsel. İlk yıl tek hat yeter.
2. Gösterilecek iş koyun: Portföy (daha önce bitirdiğiniz işlerin örneği) olmadan fiyat konuşulmaz. Ücretsiz deneme değil, bitmiş ve anlatılabilir iş.
3. Fiyatı işe bağlayın: Saat, proje veya dönem. Ezber rakam yok. İşin hacmi, revizyon ve teslim tarihi bedeli taşır.
4. İşin nereden geleceğini yazın: Eski işveren, tanıdık, kendi siteniz. Platform ikinci kapıdır. Tek kapı olursa komisyon ve yarış sizi ezer.
5. Teslimi yazın: Kaç tur düzeltme, hangi dosya, ne zaman biter. Yazılmazsa “bir de şunu ekle” sonsuz iş olur.

İlk adım beceri seçmektir. Portföy ondan sonra gelir. Platform ondan sonra. “Kendine güven” tek başına iş getirmez. Net iş, net fiyat, net teslim getirir.

Freelancer hangi iş modelleriyle para kazanır?

Beş yaygın model vardır. Hepsi serbest çalışmadır. Ödeme şekli değişir.

• Proje bedeli: İşin başı ve sonu bellidir. Site sayfası, kampanya kurulumu, bir yazı paketi. Teslim yazılmazsa proje şişer.
• Saat bedeli: İşveren saati satın alır. Kapsam bulanıksa saat şişer, güven düşer. Küçük ve belirsiz işte kullanılır.
• Dönem bedeli: Ayda belirli saat veya belirli iş. Reklam bakımı, içerik, küçük panel işi. Sınır yazılmazsa her çağrı “dahil” sanılır.
• Ürün satışı: Şablon, eğitim, e-kitap. Müşteri işi değil, sizin ürününüzdür. Destek sınırı ayrıca yazılır.
• Yarışma: Bir işe onlarca kişi teklif verir, biri seçilir. Çoğu zaman ücretsiz iş üretir. Marka ve işletme için ucuz görünür. Size pahalıya patlar.

Marka ve işletme sizi proje veya dönem için tutar. Yarışma onların da kalitesini düşürür. Çünkü kazanan çoğu zaman en ucuz veya en hızlı teslimdir. Doğru iş değildir.

Freelancer işi nereden bulunur?

İş çoğu zaman tanıdık ve bitmiş işten gelir. Platform (Bionluk, Upwork, Fiverr gibi ilan siteleri) ek kapıdır. Tek kapı değildir. Platformda herkes aynı ilana bakar. Fiyat aşağı iner. Sizin farkınız portföy ve net kapsamdır.

Kendi siteniz veya net bir teklif sayfanız yoksa platform sizi satar, siz platformu satmazsınız. Küçük bir sayfa, üç iş örneği, bir iletişim yeter. Site işi web sitesi yaptırmak yazısında. Wix ile hızlı vitrin Wix nedir yazısında.

Eski işveren ve birlikte çalıştığınız kişiler ilk turdur. “İş arıyorum” değil, “şu işi şu bedelle alıyorum” cümlesi işe yarar. Belirsiz duyuru, belirsiz teklif üretir.

Freelancer fiyatı nasıl konuşulur?

Ezber bir rakam yok. Saat, deneyim ve işin riski bedeli değiştirir. Ucuz teklif iş getirir, kâr getirmez. Pahalı teklif gerekçesiz kalırsa iş kaçırır. Gerekçe teslim, revizyon ve sizin takviminizdir.

Marka ve işletme sizi kadrolu elemanın yerine koyup maaşın üçte birini teklif ederse reddedin. O model freelance değildir. Ucuz kadrodur. Kapsamı yazın. Yazılmazsa her ek istek sizin cebinizden çıkar.

Faturayı, vergiyi ve sözleşmeyi bu yazıda hukuk dersi gibi anlatmıyorum. Türkiye’de serbest meslek veya şirket olarak durursunuz. Hangisi sizin hacminize uyar, muhasebeciye sorun. “Platform ödedi, gerisi yok” sanmak sonra fatura şaşırır.

Freelancer çalışma ortamı neye bağlıdır?

Cihaz, işin cinsine bağlıdır. Video ve ağır görsel işi güçlü makine ister. Yazı ve reklam paneli çoğu dizüstünde yürür. Marka ve model ezberi bu yazıda yok. Çünkü iki yılda eskir. Sizin sorununuz şudur. Aynı anda tarayıcı, dosya ve çağrı açıkken iş duruyor mu?

Ortam sessiz ve düzenli olsun. Ev, ofis veya ortak çalışma alanı fark etmez. Fark, iş saatinin belli olmasıdır. Müşteri gece yazınca “dahil” sanır. Cevap süresini başta yazın.

İşi birlikte konuşmak isterseniz ücretsiz ön görüşmede benimle konuşabilirsiniz. Ben freelancer ilanı satmıyorum. Belirli bir iş varsa kapsamı konuşurum.

Sık Sorulan Sorular

Freelance çalışmak kadrolu işin yerini tutar mı?

Tutmaz. Gelir düzensizdir. İş siz bulunursunuz. Sigorta ve izin ayrı konuşulur. Serbestlik, işin ve faturanın size ait olmasıdır. Güvence paketi değildir.

Sadece platformdan freelancer olunur mu?

Olunur ama zor olur. Platform komisyon ve fiyat yarışı taşır. İlk iş çoğu zaman tanıdık ve bitmiş örnektir. Platformu tek kapı yapmayın.

Portföy yoksa nasıl iş alınır?

Küçük, gerçek bir iş bitirin. Kendi işiniz veya net bir örnek. “Yaparım” cümlesi yetmez. Gösterilecek teslim gerekir. Ücretsiz büyük iş almak portföy değil, ucuz emektir.

Saat mi proje mi konuşulmalı?

İşin başı sonu belliyse proje. Kapsam bulanıksa saat veya küçük bir keşif bedeli. Dönem bedeli, tekrarlanan bakım işinde durur. Yarışmayı varsayılan yapmayın.

Marka ve işletme freelancerı ne zaman tutmalı?

Belirli bir iş, belirli bir süre. Sürekli aynı iş kadro veya dönem sözleşmesi ister. “Her şeyi yapar” ilanı kapsam değildir. Teslimi sorun.

Kapsamı sizin işinizde konuşmak isterseniz ücretsiz ön görüşmede benimle konuşabilirsiniz.